1851′den bugüne expo
İlk olarak, 1851 yılında Londra’da düzenlendi. Ünlü Crystal Palace binası expo için özel olarak inşa edildi.
Ayrıca, Paris’teki Eiffel kulesi de 1889′da Expo fuarı için yapılmıştı.
Bildiğimiz dönme dolap da 1893 yılında Chicago’da bu fuar için geliştirildi ve tüm dünyaya böylece yayıldı.
Dünya Expo, insanoğlunun geleceğe yönelik düşüncelerini bir vitrinde toplamasını sağlayan en büyük ilham kaynağıdır. İngiltere kraliçesi Victoria’nın eşi olan Prens Albert tarafından ortaya atılmış olan bu fikir, 1851 yılında Londra’da tüm ulusların ve her türülü sektörün davet edildiği “Büyük Sergi” adıyla başlamış ve devamında insanlıga her düzenlendiğinde farklı bir tema ile ekonomi, bilim, teknoloji ve kültürel paylaşım imkanını sunan en büyük platform özelliğini koruyarak bugünlere ulaşmıştır.
İlk düzenlendiğinde altı milyon kişinin ziyaret ettiği bu büyük etkinlik 2010 yılında Dünya’ya kapılarını açacak olan Shanghai Expo süresince bugüne kadar yapılmış en büyük organizasyon olma ünvanına, planlanan 70 miylon ziyaretçisi ile sahip olmaya çalışacaktır.
Çin, Dünya Expo tarinin bu en büyük organizasyonu için milyarca dolarlık yatırımı ve binlerçe kişiden oluşan işçi ordularıyla hazırlıklarının sonuna ulaşmış durumdadır. Bu devasa çalışmayı sayılar ile karşılaştıracak olursak; ilk düzenlendiği tarihe göre 12 kat fazla ziyaretçi, Fas’ın yüzölçümünen yaklaşık 2 katı büyüklükte bir fuar alanı, başka bir deyişle organizasyonun son yapıldığı yer olan İspanya’nın Sarakoza şehrindeki fuar alanının 20 katı büyüklükte bir site olarak özetleyebiliriz.
Dünya Expo’nun en büyük özelliklerinden biri de düzenlendiği şehre armağan ettiği eşsiz yapıtlardır. Buna örnek olarak Paris Fransa’da 1889′da yapılan Dünya Expo’dan günümüze ulaşan Eiffel Kulesini, Amerika’nın Washington şehrinde 1962 yılında yapılan Expo sonrasında ise günümüze ulaşan Uzay İğnesi’ni (Seattle Space Needle) sayabiliriz.
Dünya Expo tarihinde kısa bir gezintiye çıkacak olursak :
1851 Londra, İngiltere
1853 New York, ABD ve Dublin, İrlanda
1855 Paris, Fransa
1862 Londra, İngilter
1867 Paris, Fransa
1873 Viyana, Avusturya
1874 Dublin, İrlanda
1876 Philadelphia, ABD
1878 Paris, Fransa
1884 New Orleans, ABD
1885 Antwerp, Belçika
1886 Londra, İngiltere
1888 Glasgow, İskoçya ve Melbourne, Avustralya
1889 Paris, Fransa
1893 Chicago, ABD
1894 San Francisco, ABD
1895 Atlanta, ABD
1897 Brüksel, Belçika
1900 Paris, Fransa
1901 Buffalo, ABD
1904 Saint Louis, ABD
1905 Liège, Belçika
1906 Milan, İtalya
1907 Dublin, İrlanda ve Hampton Roads, ABD
1909 Seattle, ABD
1910 Brüksel, Belçika
1911 Turin, İtalya
1913 Ghent, Belçika
1915 San Francisco, ABD
1916 San Diego, ABD
1922 Rio de Janiero, Brezilya
1924 Wembley, İngiltere
192 Paris, Fransa
1926 Philadelphia, AB
1929 Barselona, İspanya
1930 Sevil, İspanya ve Antwerp, Belçika ve Liège, Belçika
1931 Paris, Fransa
Bu tarihten sonra yapılacak olan Expo’lar geleneksel olarak temalandırılmaya başlanmıştır.
1933 Chicago, ABD - Gelişen Yüzyıl
1935 Brüksel, Belçika - Barışçıl Rekabet
1937 Paris, Fransa - Modern Yaşam Sanatı ve Tekniği
1939 New York, ABD - Yarının Dünyasının Binaları
1940 San Francisco, ABD
1958 Brüksel, Belçika - Daha İnsancıl Bir Yaşam İçin Dünya Evrimi
“Barış İçin Demokratik Talep” 6 ay açık olan EXPO, 50 dönüm arazi üzerine kurulmuş, 51 milyon ziyaretçi gelmiştir. Dünyanın en
özgün mimari yapılarından biri olan “Atomium” açılmıştır.
1962 Seattle, ABD - Uzay Çağında İnsan
“Bilim” 6 ay açık olan EXPO, 24 ülkenin katılımı ile 9.5 milyon ziyaretçiyi çekmiştir. Seattle Uzay İğnesi ve ALWEG Treni
unutulmaz eserleri olmuştur. O gün yapılan binaların büyük kısmı bugün halenkullanılmaktadır. Örneğin Washington Pavyonu, Pasifik Bilim Merkezi olmuştur.
1964 New York, ABD - Anlayış Doğrultusunda Barış
“Karşılıklı Anlayışla Gelen Barış” 1964 yılında 6 ay,1965 yılında 6 ay açık tutulmuştur. 24 ülkenin katılımı ile 51.5 milyon ziyaretçi gelmiştir.
1967 Montreal, Quebec, Kanada - İnsan ve Onun Tek Evi Dünya“Kanada’nın Konfederasyon Oluşunun 100. Yılı” 50 milyon ziyaretçi gelen fuarda, EXPO pasaportları ilk kez kullanılmaya başlanmıştır.
1968 San Antonio, ABD
“Amerika Uygarlıklarının Buluşması” Halen yayın vericisi olarak kullanılan 622 foot (yaklaşık 190 m) yüksekliğinde bir kule,
bu EXPO’nun sembolü olmuştur.
1970 Osaka, Japonya - Insanoğlunun İlerlemesi ve Uyumu
“İnsanlığın Uyum ve Gelişmesi” Japonya’da yapılan bu ilk EXPO 6 ay açık tutulmuştur.
1974 Spokane, ABD
“Yeni, Temiz Bir Çevre” Çevre temalı olarak yapılan çeşitli EXPO’ların ilki olup, 1000 Dönüm bir arazi üzerine kurulmuş, 6 ay açık kalmıştır.
1975 Okinawa, Japonya - Görmek İstediğimiz Deniz
“Özlenen Deniz” EXPO’nun büyük bir bölümü, Okyanusta yüzen bir platformda kurulmuştur.
1982 Knoxville, ABD - Enerji Dünyayı Döndürür
“Dünyayı Değiştiren Enerji” 21 ülkenin katılımıyla, 6 ay açık kalmıştır.
1984 New Orleans, ABD - Hayatın Kaynağı; Nehirlerin ve Temiz Suların Dünyası
“Nehirler Dünyası ve Yaşam Kaynağı Olarak Su” 22 ülkenin katılımıyla 6 ay açık kalmıştır. EXPO açıkken iflasını istemiş olan tek
EXPO’dur. Bu nedenle 1984 yılından beri Amerika’da hiç bir EXPO yapılmamıştır. Amerika Expolara katılamamaktadır.
1985 Tsukuba, Japonya - İnsanoğlu için Çevre, Bilim ve Teknoloji
“Konut ve Çevresi, Evdeki İnsan İçin Bilim ve Teknoloji” 1000 dönüm üzerine kurulan fuar, 46 ülkenin katılımıyla 6 ay açık kalmıştır.
1986 Vancouver, Kanada - Dokunmak İstediğimiz Dönen Dünya
“Değişen Dünya” Vancouver Kentinin kuruluşunun 100. yılı kutlamalarının da yapıldığı EXPO, 54 ülkenin katılımını sağlamıştır.
1988 Brisbane, Avustralya - Teknoloji Çağındaki Zaman
“Teknoloji Çağında Mola ve Eğlence” Avustralya’nın kuruluşunun 200. yılının da kutlandığı EXPO 6 ay açık kalmış, 37 ülke katılmıştır.
1992 Seville, İspanya - Keşifler Çağı ve Genoa, İtalya - Christopher Columbus, Gemi ve Deniz
“Keşif Çağı“ ve Cenova, İtalya, “Gemiler ve Deniz” Eş zamanlı düzenlenen bu uluslararası EXPO’ya 108 ülke katılmış, 6 ay açık kalmıştır.
Kristof Kolomb’un Amerika Yolculuğu’nun 500. yılı kutlanmıştır.
1993 Taejon, Güney Kore - Önümüzdeki Patika
“Kalkınma İçin Yeni Bir Yol Fırsatı” 3 ay açık kalan EXPO, 250 dönüm üzerine kurulmuştur.
1998 Lizbon, Portekiz - Okyanuslar, Geleceğe Bırakılan Miras
“Geleceğe Miras Okyanuslar” Vasco de Gama’nın Hindistan’a deniz yolunu buluşunun 500. yılı kutlamalarının yapıldığı EXPO 600
dönüm üzerine kurulmuş, 4.5 ay açık kalmış, 115 ülke katılmıştır.
2000 Hanover, Almanya - İnsanoğlu, Doğa, Teknoloji ve Gelişme“İnsan, Doğa, Teknoloji” 1600 dönüm üzerine kurulan EXPO 5 ay açık kalmış, 187 ülke katılmıştır.
2005 Aichi, Japonya - Doğanın Bilgeliği“Doğanın Bilgeliği” temalı EXPO 178 hektar üzerine kurulmuş ve 185 gün açık kalmıştır.
2008 Sarakoza, İspanya - Su ve Sürdürülebilir Gelişme
2006 Chiang Mai, Tayland, “Uluslararası Bahçecilik ve Sergi Fuarı”
32 ülke katılımıyla 3 ay açık kalmıştır. “İnsanlık İçin Sevgi” temasının işlendiği EXPO,80 hektarlık geniş ve güzel bir alan üzerine kurulmuştur. 2.200 tropik bitki türü ve 2.500.000 çiçek ziyaretçilerin seyrine sunulmuştur.
2008 Zaragoza, İspanya“Su ve Sürdürülebilir Kalkınma”
105 ülkenin katılımıyla, 15 Haziran - 15 Eylül 2008 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. 6 milyon kişi ziyaret
etmiştir.
2010 Shanghai, Çin - Daha İyi Şehir, Daha İyi Yaşam
2012 Yeosu, Kore - ?
2015 Milan, İtalya - ?
